ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН ТУХАЙ

2016 оны 11 сарын 11
ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН ТУХАЙ

Өмнөговь аймгийн тухай

Засаг захиргааны нэгж:

Өмнөговь  аймаг нь 165,0 мянган хавтгай дөрвөлжин километр нутаг дэвсгэртэй, 15 сум, 58 багтай. Аймгийн төв Даланзадгад хот.

Хүн ам:

Өмнөговь аймаг нь 2016 оны жилийн эцэст 63661 хүн амтай болж 2015 оны жилийн эцсийн хүн амын мэдээнээс 3,4 хувиар буюу 2121 хүнээр өслөө. Нийт хүн амын 50,2 хувь буюу 31960 эрэгтэйчүүд, 49,8 хувь буюу 31701 эмэгтэйчүүд эзэлж байна. Хүн амын 39 хувь Даланзадгад хотод, 21,4 хувь нь Гурвантэс, Ханбогд, Цогтцэций сумдын төвд суурьшиж байна. Хөдөлмөр эрхлэх насаар нь ангилвал 32 хувийг 0-15 насны хүүхэд, 62 хувийг 16-59 насны, 6 хувийг 60-аас дээш насны хүн ам эзэлж байна. Өрхийн тоо 20669 болж өмнөх оноос 675 өрхөөр буюу 3,4 хувиар өссөн дүнтэй байна.

Газар нутаг:

Өмнөговь аймаг нь Монгол улсын хамгийн өмнөд хэсэгт оршдог бөгөөд урд талаараа БНХАУ-тай, баруун талаараа Баянхонгор, баруун хойд хэсгээр Өвөрхангай, хойд талаараа Дундговь, зүүн талаараа Дорноговь аймгуудтай тус тус хиллэн оршино.

Аймгийн төв Даланзадгад хот нь Улаанбаатар хотоос 560 км зайтай. Монгол улсын хэмжээнд хамгийн том 165,0 мянган кв.км нутаг дэвсгэртэй ба хүн амын суурьшил сийрэг  3,4 квадрат километр нутагт 1 хүн, 13,2 квадрат километр нутагт 1 өрх ноогдон хүн ам суурьшиж байна.

Хөдөө аж ахуй:

Аймгийн эдийн засгийн нэг гол салбар нь хөдөө аж ахуй, үүний дотор мал аж ахуй голлох хувийг эзэлдэг. 2016 оны жилийн эцсийн байдлаар 2 сая 313 мянган тоо толгой мал тоолуулсан нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 258,2 мянган толгойгоор таван төрлөөрөө өссөн байна. Дэлхийн улаан номонд багтдаг хоёр бөхт тэмээгээ жил дараалан тогтмол өсгөж, ханын хэцийн хүрэн, галбын говийн улаан тэмээдээ үүлдэр болгон баталгаажуулахын зэрэгцээ монгол улсын аварга малчин 4-өөр нэмэгдсэн байна.

Газар тариалангийн салбарт 190,3 га талбайд тариалалт хийсний 82 га талбайд төмс, 82,8 га талбайд хүнсний ногоо, 25,5 га талбайд тэжээлийн ургамал тариалснаас 585,3 тонн төмс, 724,0 тонн хүнсний ногоо, 215,1 тонн тэжээлийн ургамал хураажээ.

Боловсрол

Өмнөговь аймгийн хэмжээнд 2016-2017 оны хичээлийн жилд ерөнхий боловсролын төрийн хэвшлийн 21 сургууль үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа бөгөөд 413 бүлэгт 11392 сурагч хамрагдаж байна.Нийт суралцагчдын хүйсийн харилцаа эмэгтэй 50,9 эрэгтэй 49,1 байна. 1010 ажилтан ажиллаж байгаагийн 59,9 хувь нь буюу 605 төрөл мэргэжлийн багш нар байна.

Сургуулийн өмнөх боловсрол олгох 27 төрийн өмчийн цэцэрлэгийн 148 бүлэгт 4806 хүүхэд хүмүүжиж байна. Энэ хичээлийн жилд СӨБ-д 575 ажилтан ажиллаж байгаа ба 28,7 хувь нь үндсэн багш ажиллаж байна.

2016-2017 оны хичээлийн жилд Политехникийн коллежид 732 суралцагсад суралцаж байгаагийн 37,7 хувь нь эмэгтэй суралцагчид байна. Мөн нийт суралцагчдын 19,7 хувь нь төгсөх ангийн суралцагчид байна.

Эрүүл мэнд

Өмнөговь аймгийн хэмжээнд эрүүл мэндийн 84 байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнд аймгийн Эрүүл мэндийн газар,  Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төв, Зооноз өвчин судлалын үндэсний төв, Сум дундын эмнэлэг 3, Сумын эрүүл мэндийн төв 11, Өрхийн эрүүл мэндийн төв 4, Хувийн эмнэлэг 23, Цэргийн ангийн эмнэлэг 3,  Эмийн эргэлтийн сан 14, Эм хангамжийн байгууллага 4,  эмийн сан 33 ажиллаж байна. Эрүүл мэндийн салбарт 182 их эмч, 363 дунд мэргэжилтэн ажиллаж байна.

Уул уурхай:

Өмнөговь аймаг  ашигт малтмалын 80 гаруй орд, 200 гаруй илрэлтэйгээс  Тавантолгой, Оюу толгой, Нарийнсухайт  стратегийн ач холбогдолтой 3 томоохон орд  газарт тогтоогдож нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд  Оюутолгой, Тавантолгой, Эрдэнэс таван толгой, Энержи ресурс, Мөнх ноён суварга, Дун юань, Олон овоот гоулд, Зөв зүг, МАК, Чинхуа-Мак-Нарийн сухайт, Саус гоби сэндс, Өсөх зоос, Терра энержи, Жавхлант орд зэрэг 14 компаниуд ашигт малтмалын олборлолтын үйл ажиллагаа явуулж байна.      

Уур амьсгал:

Байгаль цаг уурын хувьд эрс тэс эх газрын уур амьсгалтай, өвөлдөө -20-30 градус хүртэл хүйтэрдэг, дулааны улиралд халуун нь 30-38 градус, салхины хурд 5-15 м/сек,  заримдаа 34-45 м/сек хүрдэг,

Аялал жуулчлал:

-          Аймгийн төвөөс баруун зүгт 220 км Сэврэй сумын нутагт 800 м өндөр, 150 км үргэлжилсэн Хонгорын голын үзэсгэлэнт элсэн уул,

-          Монгол улсын алдарт 33 говийн нэг хэсэг болох хэдэн арван км өргөн Галба, Борзон, Зээмэг, Заг сүүжийн алдарт их говиуд,

-          50-120 сая жилийн тэртээ амьдарч байсан эртний үлэг гүрвэлийн чулуужсан яс, өндөг, чулуужсан мод зэрэг палентологийн олдворууд олдсон Булган сумын нутагт байдаг  Баян заг

-          дэлхийд ховорт тооцогдох Нэмэгт, хэрмэн цав, Шаригийн ганга, Бүгийн цав, зэрэг байгалийн тогтоц бүхий үзэсгэлэнт газрууд, онгон зэрлэг байгаль,

-          Хутагт Данзанравжаагийн байгуулсан  энергийн төв болох Дэмчогийн хийд

-          Аймгийн хамгийн баруун сум болох Гурвантэс сумын нутагт байдаг Хэрмэн цав

-          Аймгийн  хамгийн зүүн сум болох Манлай сумын нутагт байдаг үлэг гүрвэлийн чулуужсан мөр

-          Дэлхийд ховордсон ан амьтан, ховор төрлийн ургамлаараа гадаадын жуулчин, аялагчдын сонирхлыг ихээхэн  татаж байна.

 

 


Холбоотой мэдээлэл: